پیشتازان سیاست با سید فایض وصال

فصل اول تاریخچه لبلبو: لبلبو نبات بومی نواحی مدیترانه, شمال افریقا, اروپا و شاید آسیا باشد . این نبات تا حدود سه قرن قبل از میلاد مسیح کشت نمیشد و برای اولین بار در قرن سوم میلادی استفاده شده ولی نه به عنوان یک محصول سبزی. در سال 1500 میلادی برای اولین بار ریشه اش به عنوان یک سبزی نیز استفاده شد گرچه کاشت آن از مدت ها قبل نیز معمول بوده است, ولی مردم تا سال 1800 میلادی علاقه چندانی به مصرف آن نشان نداده بودند. از آن تاریخ به بعد مطالعات زیادی روی این نبات در کشور های آلمان و فرانسه انجام گرفت, از آن زمان تاکنون ارقام اصلاح شده فراوانی توسط دانشمندان این کشور ها اصلاح و معرفی گردیده است.(6) مشخصات نبات شناسی:- نام علمی لبلبو Beta Vulgaris میباشد که متعلق به تیره Chenopodiaceae است. جنس Beta دارای گونه ها یکساله دوساله و چندین ساله است. برگ: برگها بیضی شکل وبدون بریدگی است و تا پایان دوره رویشی به حالت طوقه ای باقی میماند. برگها دارای دمبرگ طویل, بیضوی شکل و به رنگ های سبز تا سرخ دیده میشود بین رنگ برگ و رنگ ریشه هم بستگی وجود ندارد. گل: گل در محور برگها به تعدا 1 تا پنج و اغلب سه عدد بوجود می آید, گلهای دو جنسی دارای 5 کاسبرگ, 5 گلبرگ, 5 پرچم و اغلب 5 کلاله اند. گرده افشانی با باد و حشرات ا نجام میگیرد. این نبات پس از تشکیل میوه گلبرگ های خود را از دست میدهدولی کاسبرگ، میوه و برگ باهم نمو میکنند. ساقه: ساقه در سال اول کوتاه و صفحه ای شکل بوده و برگها روی آن نموکرده وازبالای ریشه متورم خارج میگردد ودرسال دوم تولید ساقه گل دهنده که مستقیماً از خود ریشه متورم تشکیل میگردد. ریشه: ریشه این نبات نسبتاً عمیق و تا حدی مقاوم در مقابل خشکی میباشد. ریشه لبلبو در زمین عمیقا رشد کرده و ممکن است تا عمق 60cm تا 90cm سانتی متری خاک توسعه یابد ریشه های باریک و موی مانند فراوانی از اطراف رشه متورم خارج میگردند و مواد غذای را از اعماق زمین جذب میکنند. میوه یا بذر: میوه لبلبو 3 تا 5 عدد بذر دارد بنا بر این میوه لبلبو برای تولید نبات جدید به خاک سپرده میشود نه بذر آن. لبلبو در تحت شرایطی میتواند در سال اول تولید بذر نماید بذر لبلبو در واقع میوه آن است و بذر آن تک دانه ای نیست و متشکل از چند بذر میباشد به این معنی که بذر بعد از سبز شدن چند نبات را تولید میکند که ممکن است تا 6 نبات هم برسد, بذر لبلبو را چند جوانه ای یا چند جنینی می گویند. اخیراً ارقام یک جوانه ای لبلبو مانند" مونوکینگاکسپلورر"و" سپس مگیر" بر اثر اصلاح به بازار آمده است که نتیجه آن بسیار رضایت بخش بوده است. بذر لبلبو در شرایط عادی 4 تا 5 سال میتواند قوه نا میه خود را حفظ نماید قسمت خوراکی یا ریشه متورم: قسمت خوراکی لبلبو ریشه متورم آن میباشد, در برش عرضی ریشه لبلبو دوایر متحدالمرکز دیده میشوداین لایه از انساج هادی ذخیره وی تشکیل شده اند. دوایر انساج هادی که دارای رنگ روشن میباشد تقریباً کم عرض بوده, ولی انساج ذخیره وی که تیره میباشند دارای عرض بیشتری هستند. لذا دوایر تیره و روشن بطور متناوب بخوبی از یکدیگر قابل تشخیص اند. البته شدت تیره و روشن بودن این لایه بسته به رقم لبلبو متفاوت است و دمای بالا هم میتواند در تغیر رنگ لایه های ریشه موثر باشد. بطور عموم ریشه متورم لبلبو از سرخ تیره تا سرخ روشن , زرد و سفید متغیر است.(6) ارقام: لبلبو دارای ورایتی های نبات شناسی مختلف میباشد که عبارت اند از . 1. لبلبو سالادی: نام علمی آن Beta Vulgaris.ver.esculenta است که ریشه متورم و حجیم آن مصرف خوراکی دارد رنگ ریشه آن سرخ روشن, سرخ تیره و یا سفید میباشد. این نوع لبلبو را بصورت پخته مصرف میکنند. ممکن است در تهیه ترشی از آن استفاده شود آنرا میپزند وبه سبزی های سالادی اضافه میکنند و بصورت سالاد به مصرف میرسانند و هم چنین میتوان برگ های سبز آنرا بعد از پختن شبیه اسفناج مورد استفاده قرارداد. 2. لبلبو برگی: نام علمی آن Beta Vulgaris L.ver.cycla میباشد که برگهای آن نموی زیادی میکند و به مصرف تغذیه انسان میرسدریشه آن خیلی کوچک باقی میماند و فیبری میشود وبرای تغذیه مناسب نمیباشد نحوه مصرف دمبرگ و برگهای لبلبو برگی هماننداسفناج بوده و در تابستان جانشین خوبی برای اسفناج است. برگهای آن از روی ریشه آن خارج میشوند و برگهای بیرونی کشیده, بزرگ و رسیده هستند و به تدریج که به مرکز بوته میرسند برگها کوچکتر و ظریفتر و نارس تر میگردند بطوریکه در مرکز برگهای اولیه به حالت جوانه دیده میشونداین سبزی سبزی فصل خنک است.(6) 3. لبلبو قندی: نام علمی لبلبو قندی Beta Vulgaris.var.saccharifera میباشد ریشه متورم آن دارا ی ترکیبات قندی بخصوص ساکاروز است که تبدیل به شکر شده و به مصرف میرسد میزان درصد قند آن بر حسب رقم آب و هوا کود و محل کاشت بین 4 تا 20 در صد متغیر است لبلبو قندی جزء گیاهان صنعتی محسوب میشود. لبلبو قندی از لحاظ وزن ، ریشه و درصد قند به تیب ها مختلف تقسیم شده میتواند الف: تیپ E یا پر محصول این نوع لبلبو دارای ریشه های بزرگ با محصول ریشه بالا, درصد قند کم و دوره رشد طولانی 210 تا 240 روز میباشد. متوسط وزن ریشه آن حدود 900 گرم و اوسط قند آن 14 تا 15 درصد است. ب: تیپ N یا معمولی: دارای محصول ریشه و قند متوسط (16 درصد) با دوره رشد کوتاه تر 180 تا 210 روز میباشد به علت سازگاری با شرایط آب و هوایی کشور ایران 50 درصد قند این کشور از این نبات بدست می آید. ج: تیپ z با درصد قند بالا: دارای ریشه مخروطی کوچک, باریک و کشیده بوزن متوسط 600 گرم بوده , غده دارای شیار های جانبی و عمیق بوده و درصد قند آن حدود17 درصد است که از تیپ های N و E بیشتر میباشد و نسبت به دوتیپ قبلی زود رس تربوده و بطوریکه دوره رشد آن بین 150 تا 180 روز است. د; تیپ ZZ یا خیلی پر قند: نسبت به وزن ریشه آن کمتر از نوع Z بوده ولی درصد قند آن بیشتر است به شرایط نامساعد محیطی مقاوم تر از سایر ارقام بوده ودربرنامه های تولیدی ارقام جدید مورد استفاده قرار میگیرد. ه; تیپ RC : این نوع اخیراً در فرانسه از تلاقی بین تیپ های NوZ تولید گردیده است و درصد قند بالای دارد.(3) 4. لبلبو علوفه ای: نام علمی آن Beta Vulgaris L.var.rosea است و ریشه این نوع لبلبو کاملا حجیم و بزرگ می گردد و برنگ سرخ میباشد. از آن به عنوان غذای حیوانات در جیره غذایی استفاده میشود. همچنان برگهای آن در تعلیق حیوان بکار میرود. 5. لبلبو زینتی: نام علمی آن Beta Vulgaris L.var.variegata است . این لبلبو دارای برگهای رنگی بخصوص سرخ میباشد که به عنوان یک نبات زینتی مورد استفاده قرار میگیرد و دربین سایر نباتات زینتی کاشته میشود.(6) ترکیبات لبلبو: شماره عناصر میزان واحد 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 انرژی پروتین چربی هایدروکاربن کلسیم فسفر ویتامین A ویتامین B1 ویتامین B2 ویتامین B3 ویتامین C 33 1.2 0.06 2.2 11.1 20 5000 0.015 0.025 0.33 17.62 کالوری گرم گرم گرم ملی گرم ملی گرم واحد ملی گرم ملی گرم ملی گرم ملی گرم ارزش غذایی لبلبو: بخش های خوراکی این نبات هم برگ آن هست و هم ریشه آن در برگ های این نبات در طول روز قند تولید میشود وهنگام عصر اگر برگ آنرا خام بخورید کاملاً شیرین است مصرف شیره لبلبو از قدیم نیز رواج داشته ورنگ زیبای آن موجب میشود که آنرا مثل خون بدانند. دارای مقدار زیادی عناصر مثل آهن , پوتاشیم, فسفرس, آیودین و گوگرد و غیره مثل کاربوهایدرید, پروتین و ویتامین است و ازاین جهت بر علاوه استحصال قند از لبلبو بنا بر روایت های مختلف مصارف متفاوت چون تهیه انواع اغذیه, سالاد, ترشی, مربا و غیره است و در صنایع غذایی از رنگ آن نیز استفاده میشود. لببو بسیار مقوی وانرژی زاست, طعم و مزه این نبات مربوط به نسبت متعادل مقدار قند و اسید موجود در آن است . ماده رنگی که در بعضی ورایتی ها وجود دارد مربوط به غلظت زیاد بتانین است این گلوکوزید جز رنگ های گرده و انتوسیانین محسوب نمیشود از بتانین در صنایع غذایی به منظور تهیه رنگ های خوراکی استفاده فراوان میشود.(1) خواص درمانی لبلبو خوردن لبلبو پخته رعشه را معالجه میکند وبسیار آرام بخش است . لبلبوبه علت دارا بودن عناصر کمیاب از بیماری جذام جلوگیری مینماید وچو ن فسفرس دارد پس برای مغز و اعصاب مفید است . برای استحکام استخوان ها مفید است لبلبو با آنکه 17 % فیصد قند دارد ولی خنک است و این خاصیت خنکی در برگ آن بیشتر است و از این رو با آب لبلبو برای التهاب مثانه ورفع پروستات و بیماری های پوست مفید است. لبلبو دارای ویتامین های A,B,C میباشد مصرف لبلبو لکه های سفید که در پوست بدن پدید آمده و موجب مریضی پیسی میگردد از بین میبرد ازین رو امام باقر (رح) فرموده اند که قوم بنی اسرائیل از لکه های پیسی که در بدن خود مشاهده میکردند به حضرت موسی شکایت کردند, حضرت موسی ع این مطلب را به حضور خداوند عرض نمود و بعد به موسی وحی شد که به بنی اسرائیل فرمان ده تا گوشت گاو را با لبلبو بخورند تا شفا یابند. برگ لبلبو نیز خواص زیادی دارد از جمله برگ خام لبلبو آرام بخش و خنک است و اگر پخته شود موجب نفخ نمیشود و ورم طمال را بهبود میبخشد شستشوی سر با جوشانده لبلبو از ریزش موی جلو گیری میکند و برای پوست نیز مفید است. آفتاب سوختگی را بر طرف کرده ضد کک و مک, ضد ورم وضد جوش است و همین طور سرطان را به فیصدی چشم گیری کاهش میدهد(ضد سرطان هم هست).(6) فصل دوم: شرایط آب و هوایی: حرارت: ورایتی های مختلف لبلبو تحت شرایط مختلف نمو نموده و در مناطق مختلف مسکو و حتی مناطق حاره ای نیز نمو میکند. میشود گفت که لبلبو به آب و هوا زیاد حساس نیست ولی در هوای ملایم وخنک رشد خوبی داردهوای گرم باعث تغیر رنگ ریشه و کاهش درصد قند آن میشود. درهوای گرم دربرش عرض لبلبوبدلیل از بین رفتن ماده بیتانین حلقه های تاریک و روشن ظاهر میگردد که از بازار پسندی آن میکاهد. این پدیده به علت فعالیت انساج مختلف کامبیوم است که دارای ازدیاد حجروی محدودی هستند وهر لایه دایما جای خود را برای فعالیت لایه های دیگر خالی میکند. درکل لبلبو برای افزایش وزن ریشه و قسمت های هوایی و یا رشد رویشی به هوای گرم تا معتدل و برای تشکیل و افزایش مواد قندی به هوای نسبتاً سرد نیاز دارد. برای بهارش صفر تا هجده 18 درجه سانتی گراد نیاز است(بیشترین تاثیر در دمای 5-9 درجه سانتی گرید حاصل میشود.) نور: روزهای تقریباً کوتاه (روزهای با ده ساعت روشنی) با گرمای زیاد در افزایش وزن و رشد برگها, زیاد شدن سطح برگ وسطح کاربن گیری تعادل مطلوبی بوجود میاورد. ولی با کوتاه تر شدن روز ها ( حدود6 ساعت) حتی با افزایش دما نیز نمیتوان تعادل فوق را به وجود آورد و در نتیجه ریشه غده ای شکل تشکیل نمیشود. رطوبت: این نبات رطوبت نسبی زیاد(همانند آب وهوای معتدل مدیترانه) را میپسندد PH: مناسب ترین PH خاک برای این نبات بین 6.7 تا 7.2 است عمل کرد محصول درخاک های ریگی هیومسی تا PH 6 کاهش میابد ولی چنانچه PH پائینتر از 6 باشد باید آهک اضافه شود در PH های بالای 7.4 این نبات به وضوح حساسیت نشان داده و میتواند کمبود ممنگنزا را در پی داشته باشد. در این خاک ها کمبود "بر" پوسیدگی جوانه های مرکزی نبات را ایجاد میکند. خاک: بطور کلی برای کاشت سبزی های ریشه ای خاک باید حاصلخیز, عمیق, سبک و غنی از مواد غذایی بوده و زهکشی مناسب داشته باشد این گونه خاک ها به ریشه اجازه میدهد که کاملا رشد کرده وحجیم شوند برای این کار خاک های لومی ریگی, لومی سیلتی و خاکهای عضوی بسیار مناسب اند خاک باید کاملا اسفنجی و نرم باشد چون خاک سنگین باعث منشعب شدن ریشه میگردد و همچنین خاک های که بعد از آبیاری یا بارندگی شکسته و ترک برمیداردمناسب لبلبو نمیباشد و خاکهای بسیار سبک به علت عدم نگه داری آب نیز مناسب لبلبو نیستد.(1) فصل سوم: عملیات زراعتی: الف. انتخاب زمین: انتخاب زمین باید مطابق به گونه یا ورایتی, شرایط اقلیمی, منبع آب آبیاری, کارگر,توانایی کار و ورود ماشین آلات زراعتی و چگونگی حمل و نقل به بازار و کارخانه انجام شود ب. شدیار: مسئله بعدی عملیه شدیار بعد از انتخاب زمین بوده که در مورد این نبات بسیار حائز اهمیت است بطور کل شدیار نمودن زمین برای کاشت سبزی های ریشه ای باید عمیق با شد تا بناتات بتوانند در زیر خاک نمو کرده, ریشه های موی مانندشان را گسترش داده و از مواد غذایی خاک استفاده لازم را ببرند برای نرم کردن خاک تا عمق زیاد لازم است تا زمین را یک یا دوماه قبل از کاشت شدیار کرده و برای غنی کردن خاک های ضعیف قبل از عملیه شدیار به زمین کود عضوی داده میشود که این کار باعث نرم شدن خاک نیز میگردد.(5) ج. دیسک و دندانه: کلوخ های که بعد از عملیه شدیار بوجود میایند بوسیله دیسک و دندانه خورد شده که این کار به عمق 10 تا 15 سانتی متر صورت میگیرد. د. تسطیح: زمین دیسک خورده در بعضی مواقع دارای پستی و بلندی های زیادی بوده که بایدبه ادواتی مثل ماله یا غلطک تسطیح گردد باید توجه داشت که هنگام استفاده از غلطک زمین باید زیاد مرطوب نباشد زیرا غلطک زدن در زمین های مرطوب باعث فشرده شدن خاک و در نتیجه غیر قابل نفوذ گشتن آن در مقابل آب و هوا میشود. ه. کلتیواتورزنی: در بعضی مواقع ممکن در اثر یک یا دوبار آبیاری قسمت سطح خاک سخت گردد که این نقیصه را میتوان با عمل کلتیواتور زنی بر طرف کرد این کار علاوه بر پائین نگه داشتن علف های هرز باعث جلو گیری از عمل کرد نیز میشود. در خاک های سنگین این کار باعث سله شکنی و هوا دهی خاک میشود و به رشد و تغذیه بهتر وذخیره آب در خاک کمک میکند کلتیواتورزنی باید سطحی باشد.(7) کاشت الف. زمان کاشت: لبلبو معمولاً در دو فصل بهار و آخر تابستان کشت میشود در مناطقی که زمستان سرد دارد لبلبو در آخر تابستان یا اول خزان کشت میشود. چون هوای سرد در آخر فصل رشد در افزایش میزان قند محصول کمک میکند و در مناطقی که زمستان معتدل و تابستان گرم دارد کشت لبلبو در ماه حوت یا اول حمل انجام میشودتا قبل از گرم شدن هوا نبات برای تشکیل مواد قندی در ریشه وقت کافی داشته باشد. ب. مقدار تخم ریز: مقدار تخم ریز در لبلبو نظربه طریقه کشت و گونه نبات از 7 تا 20 کیلو گرام در هکتار متفاوت است چنانچه بذر اصلاح شده باشد7 کیلو گرام در هکتار مناسب است اما در مورد لبلبو قندی میزان بذر مصرفی 5 تا 8 کیلو گرام و درصورت دست پاش 10 تا 12 کیلو گرام در هکتار ذکر شده است. ج. فاصله کشت: فاصله ردیف ها در ارقام مختلف از 50 تا 70 سانتی مترو در برخی 45 تا 60 سانتی متر در نظر گرفته میشود و فاصله هر بوته 12 تا 20 و 8 تا 10 سانتی متردر نظر گرفته شده است. د. کشت مستقیم: گرچه در بعضی از کشور ها در مورد کشت لبلبو ازروش نهایی استفاده میشودلیکن معمولاً بذررا مستقیماً در محل اصلی میکارند کشت این نبات ممکن است بصورت دست پاش یا ردیفی یا بصورت نشتی انجام شود ه. نهالی: یک تعداد از زارعین دوتا سه هفته قبل از کشت در زمین اصلی بذر را درگلخانه یا بستر گرم کشت میکنند که این عمل قیمت تمام شده و تقاضای کارگر زیاد میکند. هرگاه قیمت لبلبو در مارکت بالا باشد میتوان ازروش نهایی استفاده کرد در غیر این صورت کشت مستقیم ترجیح داده میشود.(2) فصل چهارم: مراقبت های زراعتی: الف. یکه کردن: با کاشت هر بذری بیش از دونبات (ممکن تا 6 بوته) بوجود آید که بوته های اضافی بعد از تشکیل اولین برگهای حقیقی به فاصله هربوته 6 تا 10 cm سانتی متر یکه میشود. یک کردن لبلبو برای تامین مواد غذایی میوه و تشکیل قند بسیار مفید و ضروری پنداشته میشود. ب. خشاوه : وجود علف های هرز در مزرعه لبلبو باعث تضعیف نبات و در اکثر مواقع مرگ آن را بدنبال دارد که کنترل علف های هرز یکی از عملیات حتمی و ضروری برای مزرعه لبلبو است طوریکه هیچ آفت و مرضی نمیتواند به اندازه علف های هرز کشنده این نبات باشد. خشاوه نسبتاً سطحی ضروری میباشد. قسمت بیشتر ریشه های این نبات نزدیک به سطح خاک نمو کرده و باید سعی شود تا این ریشه از بین نرود. دهاقین خارج اکثراً نبات هرز مزارع لبلبو را توسط نمک طعام کنترل مینمایند. مقدار 450 گرام نمک طعام را در نیم گلن آب حل نموده و بعد آنرا در 100 گلن آب حل نموده و زمانیکه لبلبو سه برگه شده باشد در ساحه یک جریب زمین استعمال میگردد. برخی از نباتات هرزه توسط نمک از بین نمیروند هرگاه مشکل نبات هرز وجود داشته باشدلازم است نبات کش عمومی استعمال گردد.(6) ج. آبیاری: لبلبو به علت داشتن برگهای پهن و توسعه یافته و تنفس و تبخیر شدید در برگهایش به آب زیادی نیاز دارد مصرف آب کافی موجب بالا رفتن ماده خشک نباتی شده و این مقدار آب در برابر تغیرات ریشه متغیر است. مقدار مصرف آب در ابتدای زندگی نبات کم و فواصل آبیار طولانی تر است. در ماهای جوزا,سرطان و اسد به علت افزایش درجه حرارت و طولانی بودن روزها مصرف آب زیاد تر و فواصل آبیاری کمتر است اما در ماهای سنبله و میزان ترتیب کار برعکس خواهد بود. درکشور های که درصد رطوبت و ریزش باران مقدارآن به 600 تا 800 ملی متر میرسد این نبات نیاز به آبیاری نداشته و بصورت دیم کشت میشود.(5) نکته: هرگاه لبلبو قندی قبل از برداشت آبیاری نگردد غلظت قند در ریشه بالا رفته و ادامه این وضع موجب کم شدن وضع ریشه میگردد. د. کود دهی: لبلبو باید رشد سریع داشته باشد و در مدت کوتاه حد اکثر رشد خود را بنماید لذا زمین باید غنی از عناصر غذایی باشد. برای این منظور استفاده از کود حیوانی و کمیاوی توصیه میشود. مقدار 20 تا 40 تن کود حیوانی در یک هکتار زمین لازم است. کود حیوانی نباید تازه مصرف شود همچنان کود کمیاوی باید دارای عناصر نایتروجن, فاسفرس و پوتاشیم باشند. درمورد لبلبو مقدار کود و نوع آن به جنس زمین حاصلخیزی خاک میزان کود داده شده و به محصول قبلی , نوع نبات کشت شده قبلی و آب و هوا بستگی دارد. توصیه میشود کود های کمیاوی کامل مصرف شود. لبلبو به پوتاشیم زیاد نیاز دارد کود های کامل 16-16- 8 و یا 30-10-5 توصیه میشود در صورتی که از کود های کامل 10-10-10 استفاده شود بهتر است پوتاشیم سلفاید نیز به زمین علاوه شود آزمایش ها نشان داده اند که بهتر است بعد از حبوبات به کشت لبلبو اقدام کنیم. لبلبو دراثرکمبود "بر" داخل ریشه لبلبو سیاه میشودبه محض مشاهده باید به بوریک اسید محلول پاشی کنیم کمبود بر بیشتر در خاکهای که PH خنثی دارندویا خاکهای که کمی قلیایی هستند مشاهده میگردد. اگر لازم باشد بوریک اسید به زمین بدهیم حدود نیم قاشق چای خوری بوریک اسید در 50 لیترآب حل کرده و روی 30 تا 50 متر مربع خاک میپاشیم بطور کلی حدود 10 تا 15 کیلو گرام در یک هکتار بوریک اسید توصیه میشودچون عنصر پر حجمی است لذا در مصرف آن باید دقت لازم انجام شودبعضی از نباتات مثل یونجه و خربوزه کمبود بر را بر طرف میسازند طوریکه برگ این نبات را زیر خاک قرار داده و میشود تا حدی کمبود بر را بر طرف کرد. لبلبو نسبت به کود سرک عکس العمل مثبت نشان میدهد و معمولا یک دو نوبت کود سرک مناسب است در هر نوبت 40 تا 50 کیلو گرام نایتروجن میدهیم کود نایترجن به شکل نیترات داده میشود اولین نوبت کود سرک زمانی است که طول بوته 10 تا 15 سانتی متر رسیده باشد. مرحله دوم کود 5 تا 6 هفته بعد از نوبت اول است. بذر دادن بی موقع لبلبو: گاهی دیده میشود که لبلبو در سال اول تولید ساقه گل دهنده کرده بذر تولید مینماید دراین صورت ریشه بکلی از بین میرود و دیگر قابل عرضه به بازار نیست آزمایش نشان داده است که اگر نبات یکی دو هفته در دمای کمتر از 10 درجه سانتی گراد نگهداری کنیم بوته ها بی موقع به بذر خواهند نشست, هرچه این مدت بیشتر گردد درصد بیشتر از بوته ها بگل میروند.(6) فصل پنجم: آفات و امراض لبلبو: الف. علایم بیماری: اولین علایم بیماری لبلبو در هنگام تابش نور خورشید در روز بوده که روی برگها مشاهده میشود این ها در شب به حالت اول برگشته و شاداب به نظر میرسند. بیماری زرد نکروتیک ب. آفات: لبلبو بصورت شدید مورد حملات حشراتی مثل نقبزن برگ لبلبو که عبارت از مگسیست که از ردیف دو بالان از داخل برگ لبلبو تغذیه میکند ندرتاً نفوس این حشره به حدی خواهد رسید که باعث از بین رفتن تمام برگها شود قلبه نمودن زمین و زیر خاک کردن برگهای افتاده بعد از رفع حاصل سبب کاهش جمعیت ای آفت میشود چون این مگس در سطح تحتانی برگها تخم میگذارد فلهذا دوا پاشی باید طولانی صورت گیرد که قسمت تحتانی برگها به دوا آغشته شود. حشر کش TEEP برای مبارزه با این حشره مفید است. احتمالاً بر خی از زنجیره ها برگهای لبلبو را مورد حمله قراردهندکه درصورت شیوع میتوان بااستعمال حشره کش های تماسی با آن مبارزه کرد. ج. آفات: از امراض مهمی که مخصوصاً در آب و هوای گرم و مرطوب شیوع میکند بیماری قارچی Cerospora beticoda است که ابتدا به صورت لکه های سرخ, قهوه ای و بعد سیاه رنگ روی برگها مشاهده میشود برای مبارزه با این امراض از قارچ کش های عضوی استفاده میکنند. برداشت: موقع برداشت لبلبو زمانیست که که قطر ریشه آن به حد اکثر رشد خود رسیده باشد اگر ریشه لبلبو بیش از اندازه در زمین باقی بماند سخت و خشک شده و از کیفیت آن کاسته میشود. ممکن است ریشه را همرای برگهای بیرونی همزمان برداشت و بعد از هم جدا کنند و دربعضی مواقع ابتدا برگ یا قسمت بیرون خاک برداشت میشود و به هرحال برداشت لبلبو بدو صورت انجام میشود. 1. برداشت با وسایل دستی: درزراعت های کرتی و پشته ای معمولاً بوسیله بیل ریشه را ازخاک خارج نموده برگها و ریشه های اضافی را قطع نموده و سپس آنرا در محلی از مزرعه توده نموده وپس از ختم برداشت به بازار ویا کارخانه منتقل میکنند در این طریقه ممولاً تلفات به علت قطع ریشه ها توسط بیل زیاد است 2. برداشت با وسایل میکانیکی: در سال های اخیر وسایل و ماشین های مختلفی جهت برداشت لبلبو ساخته شده است که مهمترین آنها وسایل برداشت ریشه از خاک و کمباین های مخصوص میباشد وسایلی که برای خروج ریشه از خاک بکار میرودمعمولا توسط تراکتور حمل میشوند که مهمترین آنها عبارت اند از. 1. وسایل میکانیکی که ریشه های لبلبو را کاملا از خاک خارج و در مسیر خاک باقی میگذارد.وپس از آنکه ریشه و برگهای اضافی توسط کارگران قطع شدآنها را جمع آوری و به داخل موتر های بابری جهت حمل میرزند. 2. وسایل میکانیکی سر زن: این وسایل با کارد های مخصوصی که دارند ابتدا برگها را از محل طوقه قطع میکنند و سپس توسط وسایل میکانیکی مخصوص خروج ریشه و یا کمباین های مخصوص دیگر لبلبورا از زمین خارج میکنند.(7) درجه بندی: درجه بندی محصول طوریست که ابتدا برگها و ریشه های خشک, پژمرده, مرض زده وزخمی دور گردیده و محصولات سالم بنا به اندازه به ترتیب خورد, متوسط و کلان درجه بندی شده و بعد بسته بندی میگردد. بسته بندی: بسته بندی به دو صورت همراه با برگها که همانند بسته بندی دیگر سبزیجات میباشد صورت میگیرد. روش کار طوریست که تعدادی از لبلبو ها را با یک نوار بسته کرده و به بازار عرضه میکنند و دوم بسته بندی ریشه ای که ابتدا برگها و ناخالصی هارا از لبلبو جدا کرده و بعد از پاک کردن ریشه هارا در بسته های چوبی و پلاستیکی بسته بندی میکنند. نگه داری محصول در انبار: میتوان کلیه سبزیجات ریشه ای را به شرط فراهم بودن شراسط انباری برای مدت طولانی در انبار نگه داری کرد. دما برای انبار حدودصفر درجه سانتی گرادومقدار رطوبت نسبی باید بین 60 تا 70 درجه باشد تا در ریشه تبخیر صورت نگیرد واز پلاسیدن آن جلوگیری شود. امروزه در انبار های بزرگ ریشه های لبلبو را به مدت 4 تا 5 ماه نگه داری میکنند. رطوبت نسبی در این انبار ها حدود 95 در صد است البته باید تو جه داشت که ارقام خزانی برای انبار کردن مناسب میباشد.(7) نتیجه گیری: تولید نباتات در یک سیستم بستگی به عوامل مختلف زراعتی دارد. در این عوامل محیطی,تکنیکی و اقتصادی نقش مهمی را ایفا میکنند مدیریت واستفاده درست از ماشین آلات نیز در مقاطع مختلف تولید تاثیر دارنددر برخی موارد تولید محصولات زراعتی از نظر ها دور مانده و مردم یک جامعه از مفاد یک محصولمحروم مانده و یا به قسم اندک در دسترس شان قرار مگیرد. سبزی لبلبو با تمام وژه گی ها وفواید که از جمله میتوان به ارزش غذایی, دارویی,اقتصادی و غیره آن اشاره کرد باز هم تا کنون جای و مقامش را در بین مردم جامعه باز نکرده و درست شناخته نشده است. این سبزی با تمام مزایا و باوجود توافق با هرنوع خاک و اقلیم بازهم درکشورما از نظر ها دور مانده و ترویج نشده است. همنطوریکه بر همه گان واضح و مبرهن و معلوم است کشور ما دارای اقلیم اقلیم متفاوت بوده و از شرق تا غرب از شمال تا جنوب در طول سال دارای نوسانات آب و هوایی فراوانی است که مناسب برای کشت و پرورش لبلبو در طول چهار فصل سال میباشد که میتوان با استفاده از تکنیک ها و طریقه های علمی و عملی این سبزی با ارزش را پرورش و ترویج نمود. پیشنهادات:  آگاهی دادن در مورد فواید لبلبو برای مردم  ترویج استفاده از بذور اصلاح شده و مناسب برای هر ناحیه  زمان بندی و تقسیم نوع خاک های قابل در کشور  تغیر روش های کشت با استفاده از ماشین آلات و تکنیک های جدید برای تهیه زمین و سایر عملیات لازم  مبارزه صحیح و بموقع با آفات و امراض نباتی  ایجاد ذخیره خانه ها  پروسس و تغیر شکل محصول بخاطر بقای بیشترآنها منابع وماخذ: 1. پیوست، غلام علی، 1385، سبزیکاری چاپ چهارم، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان ص222-227 2. حبیبی، پوهندوی ع.ظ، سبزیها، کاشت، حفاظت، برداشت، نگه داشت و مارکتینگ ص 73- 75 3. خدابنده،داکتر ناصر، 1376، زراعت گیاهان صنعتی ، چاپ هفتم، دانشیار دانشگاه تهران ص233-236 4. دانشور، داکترمحمد حسین، 1385، پرورش سبزی، چاپ چهارم، دانشگاه شهید چمران ص272-282 5. http://www.wassal2324.blogfa.com 6. http://www.tandorosti.akairan.com 7. http://www.tsb.persianblog.ir 8. http://www.greenAfghanistan.com